Yellowtail Kingfish
Introductie en achtergrond
De visteelt in de regio moet versterkt worden. Om dit te bereiken is een verdere diversificatie van soorten nodig. Hiernaast moet de afzet van de productie naar regionale streekmarkten gewaarborgd worden. De keuze voor een nieuwe soort zal vanuit de markt onderbouwd moeten worden, volgens het concept van Fork (consument) naar Farm (productie) en niet zoals in het verleden van Farm naar Fork. Dit houd in dat de markt sturend is voor de keuze van een nieuwe soort of manier van produceren en niet de visteler. Echter, tot nu toe is er nog maar een beperkt inzicht in wat de consument wil. Ook staan ondernemers die geïnteresseerd zijn om te starten met aquacultuur veelal te ver van deze markt af om een goed inzicht te hebben.
Een nieuwe soort die in recirculatiesystemen (RAS) gekweekt wordt vereist veranderingen binnen bestaande recirculatiesystemen. Een dergelijk probleem zijn de afvalstromen van deze recirculatiesystemen. Gebrek aan afvalverwerking en het niet hergebruiken van nutriënten beperkt de duurzaamheid van deze systemen.
Een tweede probleem voor acceptatie van het product bij de consument is de grondsmaak van vissen uit recirculatiesystemen. Hiernaast spelen bij het voorkomen van grondsmaak ook welzijnsproblemen voor de vissen. Tot op heden zijn nog geen technieken beschikbaar om grondsmaak te voorkomen. Hierdoor moeten vissen aan het eind van de productiecyclus enkele dagen of weken in schoon water zonder voer zwemmen om de grondsmaak kwijt te raken.
Aquacultuur breidt zich mondiaal in snel tempo uit als antwoord op de grote vraag naar vis en andere zeeproducten, zoals schelpdieren en zilte groenten. Binnen Europa en speciaal in de Grensregio Vlaanderen-Nederland is de groei duidelijk minder dan in bijvoorbeeld Zuid-Oost Azië. De commerciële sector is er tot nu toe klein door de beperkt ontwikkelde markt voor een beperkt aantal soorten.
Een doelstelling voor IMARES binnen het AquaVlan project is om de randvoorwaarden voor de beperkte groei voor duurzame visteelt in de Grensregio Vlaanderen-Nederland te identificeren en waar mogelijk weg te nemen. Concreet gaat het hierbij enerzijds over kennisontwikkeling rond de markt, de potentieel interessante vissoorten en hun teelttechniek, de duurzame teeltmethodieken en de bedrijfseconomische balansen. De unieke kennisexpertise rond duurzame aquacultuur in de regio wordt hiervoor ingezet.
Ook is er ruime aandacht voor communicatie en kennisoverdracht ten aanzien van alle schakels binnen de productieketen van gekweekte vis. In het bijzonder is het de bedoeling om het concept van de duurzame viskweek in de regio als economische groeifactor onder de aandacht te brengen bij potentiële ondernemers en consumenten.
Yellowtail kingfish
IMARES zal zich inzetten voor het opzetten van de kweek van de yellowtail kingfish (Seriola lalandi). Dit is een pelagische zeevis die voorkomt in de gematigde temperatuurzones (18 tot 24°C) van de Indische en Grote Oceaan. Er zijn verschillende populaties, o.a. in Japan, Australië en Zuid Afrika. De vis wordt maximaal 2,5m lang en kan tot 90kg zwaar worden, al wordt de vis over het algemeen gevangen tussen de 10 en 15kg bij een lengte tot 80cm. De yellowtail kingfish leeft over het algemeen in (kleine) scholen en houdt zich meestal op in de kustwateren. De volwassen vis is carnivoor; het dieet bestaat voornamelijk uit kleine vis, inktvis en schaaldieren.
Sinds enige jaren wordt S. lalandi in Australië in gevangenschap voortgeplant en is er recent een hatchery in Chili opgestart. Vooruitlopend op een op te starten kweek in Nederland, zijn de voortplantingstechnieken en de larvale opkweek elders dus al ontwikkeld. De ouderdieren planten zich in gevangenschap spontaan voort na manipulatie van temperatuur en daglengte. Het gebruik van hormonen is niet nodig. De optimale incubatietemperatuur is 18-20°C, waarbij na 2 tot 3 dagen de larven uitkomen. Zoals bij vele marine vissoorten wordt in eerste instantie gevoerd met verrijkte rotifera, vervolgens met artemia, waarna tussen dag 20 en 30 volledig wordt overgeschakeld op droogvoer.
Afmesting vindt tot dusverre plaats in kooicultures (Australië). Een eerste recirculatiesysteem (RAS) om pootvis voor te strekken alvorens ze de kooien ingaan, is in Australië in 2007 gebouwd. Op basis van de eerste ervaringen hiermee is geconcludeerd dat de productiemogelijkheden in RAS groot zijn. De groeisnelheid in RAS ligt hoog; binnen een jaar wordt het aflevergewicht van 3 tot 4kg bereikt. Dit in tegenstelling tot kooicultures, waarin vanwege de winterperiode altijd een 2-jarige kweek nodig om het marktgewicht te bereiken.
Yellowtail kingfish is als “premium quality product” sinds een jaar op de Nederlandse markt. Momenteel wordt de vis hoofdzakelijk gebruikt door de Aziatische horeca en met name rauw geconsumeerd (sashimi). De vis wordt vers op ijs ingevlogen vanuit Australië. De productie in Australië ligt rond de 3000 ton en is stijgend.
De sterke sensorische eigenschappen van deze vis in combinatie met de hoge productiviteit in RAS maken deze soort kansrijk voor een geslaagde marktintroductie in Europa. Wanneer d.m.v. gerichte marketing een goede positionering plaatsvindt als vervangingsproduct binnen het zwaardvis- en mogelijk tonijnsegment kan de huidige niche-markt worden ontstegen.
Studies
De teelt in RAS is nog relatief nieuw en vereist voor een nieuw te introduceren soort aanvullend onderzoek om optimale kweekcondities en nutritionele behoeftes te bepalen. Experimenten gericht op het optimaliseren van verschillende waterkwaliteitsparameters zijn opgezet, waarbij de groei en algemeen stressfysiologisch onderzoek uitgevoerd wordt.
Ook het voorkomen van off-flavour bij vis afkomstig van marine recirculatiesystemen wordt onderzocht. Oorzaken van deze off-flavour of grondsmaak worden in kaart gebracht. Hierna worden nieuwe en toegepaste technieken om deze kwaliteitsvermindering van de geproduceerde vis te voorkomen, onderzocht en beschreven. Het resultaat is een strategie om grondsmaak in marine visproducten duurzaam te voorkomen.